„MAKI ZAKWITŁY WIOSNĄ…”

„Najpiękniejszy miesiąc w roku, kiedy liść pokrywa drzewa (…), kiedy słowik ciągle śpiewa, kiedy sady zakwitają, kiedy wszystko się zieleni. Ludzie Matkę wychwalają – Opiekunkę całej ziemi (…)”. - Władysława Orszewska-Kursevičienė

W maju 1989 roku, gdy liść pokrywał drzewa i Matkę wszyscy wychwalali na Szyrwinckiej ziemi zakwitł polski zespół folklorystyczny „Czerwone maki”. Zespół został założony przez nauczycielkę muzyki i historii panią Stefanię Tomaszun. Od początku istnienia zespół troszczy się o tradycyjny repertuar ludowy oparty na pieśniach Wileńszczyzny, chroniąc folklor przed zatraceniem pamięci oraz ukazując jego bogactwo i piękno. 2024 rok jest szczególnym rokiem dla zespołu, gdyż świętuje 35-lecie swego istnienia. Podczas 35- tu lat, zespół prowadzi aktywne życie kulturowe i społeczne. Uczestniczy na tradycyjnych festynach muzyki ludowej, występuje na scenie międzynarodowej – gościł w wielu miastach Polski: w Olsztynie, Szczytnie, Węgorzewie, Ostrowi Mazowieckiej i innych. Zespół dba o pamięć patriotyczną, odwiedzając Cmentarz na Rossie, groby poległych polskich żołnierzy na Wileńszczyźnie. Aktywnie uczestniczy na wydarzeniach poświęconych Świętom państwowym Litwy i Polski. Pieśnią wysławia Najświętszą matkę w Kościołach katolickich. Z własnej inicjatywy zespół przy wieloletnim krzyżu we wsi Jawniuny postawił figurkę Najświętszej Marii Panny wraz z pamiątkową tabliczką w intencji zespołu. Angażuje miejscową młodzież do poznania kultury polskiej, organizując wieczory edukacyjne, przedstawiając prace młodych twórców oraz inne projekty kulturowe. w 2017 r. grupa młodych osób ze wsi Jawniuny pod kierownictwem p. Stefanii Tomaszun zdobyła główną nagrodę Ambasady RP w Wilnie w konkursie „Polskie miejsca pamięci narodowej na Litwie”. Zespół śpiewa nie tylko piosenki słynnych kompozytorów, lecz sam tworzy nowe utwory. Teksty piosenek układa przyjaciółka od pierwszych lat założenia zespołu poetka p. Władysława Orszewska-Kursevičienė, a melodie – kierownik zespołu wraz z przyjacielami. Z okazji 25-lecia zespołu została wydana płyta muzyczna z najbardziej lubianymi przez publiczność przebojami takimi, jak „Walc nad Mussą” bądź „Nam kukułka już kukała”. Sercem zespołu tak, jak przed 35 lat jest kierownik p. Stefania Tomaszun. Jej niestrudzony entuzjazm, patriotyzm, odpowiedzialność za ciągłe podnoszenie poziomu artystycznego zespołu, sprawia to, że zespół nadal kwitnie jaskrawą barwą czerwieni. Dzięki ogromnej pracy zespolaków oraz ich zaangażowaniu w życie zespołu – p. Stefania została nagrodzona odznaką Ministra Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej, Złotym Krzyżem Zasługi Polskiej Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, Złotą Odznaką Związku Polaków na Litwie za zasługi w krzewieniu polskości na Litwie, Odznaką III Stopnia Wielkiego Księcia Litewskiego Gedymina za wzmocnienie kapitału publicznego, odznakami tradycyjnego Litewskiego Święta Pieśni oraz innymi nagrodami. Członkowie zespołu są to osoby, których łączy miłość do piosenki, mowy i tradycji polskich. Niezapomniany wkład w formowanie zespołu dołożyli i Ci, którzy już odeszli, lecz na zawsze pozostawili swój ślad w życiu zespołu. Szczególnym przyjacielem zespołu był ś. p. Ks. Prałat Józef Obremski, w którego pałacyku „Czerwone maki” śpiewały dziesięciokrotnie. Weteranie zespołu już nie śpiewający w aktualnym składzie przyczynili się do zdobycia sukcesu oraz uznania „Czerwonych maków”. Pomimo obowiązków, zespół potrafi wesoło spędzać czas – często odwiedza Polskę, organizuje wycieczki na Litwie, uczestniczy na Paradzie Polskości 3 maja w Wilnie, Rodzinnym Zlocie Turystycznym AWPL-ZChR-ZPL. Zespół „Czerwone maki” jest utożsamiany z tradycyjnym Festynem Kultury Polskiej „Śpiewaj z nami”. Festyn co roku podziwia swego widza urozmaiconym programem artystycznym. Podczas 20-tu lat, na scenie Festynu gościli znani wykonawcy tacy, jak R. Rynkowski, E. Saszenko, L. Nazarenko, liczne zespoły z Polski: chór Ojczyzna i zespół Mrzawka z Węgorzewa, zespół folklorystyczny Babskie Olekanie ze Szczytna, chór „Czerwone Maki” z Minska oraz wiele innych wykonawców. Dzięki rzetelnej pracy, otwarciu na nowe wyzwania oraz miłości do polskich tradycji, zespół zdobył szerokie uznanie i dziś może się cieszyć z wielkiej przyjaźni swoich widzów, którzy każdego roku śpieszą na koncerty i festyn, organizowany przez „Czerwone maki”.

„Nasze „Maki” – to fenomen Na szyrwinckiej ziemi, Ktoś powiedział, że Polaków Niby tutaj nie ma. Ludzie są innego zdania O własnych korzeniach, Intonując polskie pieśni Na ojczystej ziemi. Niech ten zespół dla nas śpiewa Jak najdłuższe lata, Niechaj zawsze z polskich pieśni Piękny wieniec splata”. - Władysława Orszewska-Kursevičienė